Deel 1

Wat waren ze ongelooflijk populair en niet te vergelijken met populaire figuren van vandaag de dag.
Eigenlijk een soort opvolgers van Peppi en Kokkie maar waar het matrozenduo bleef steken op een bescheiden niveau qua succes schoot de bekendheid van het TROS Televisie duo mijlenver de lucht in.
Niet alleen kinderen vonden het leuk maar hun ouders net zozeer.

In de jaren zestig begonnen zij als het acrobatenduo The Crocksons in variété theaters, clubs en televisieshows over de hele wereld.
Hun bekende stoelenbalans was voor die tijd uniek en is werkelijk honderden keren gekopieerd hetzij goed maar ook vaak belabberd.
Zij hadden er groot succes mee.

Begin jaren zeventig kwamen beide broers tot het besef dat het niet eeuwig door kon gaan met deze discipline en besloten ze om een komische act te creëeren.
Dat was de start van wat later eigenlijk Bassie en Adriaan werd.
De naam is bedacht door Joop van den Ende welke tevens de eerste jaren hun manager werd en de producent van de eerste televisie series.
Over de naam is later behoorlijke heibel ontstaan maar dat schuiven we nog even vooruit.

De eerste keer dat zij als Bassie en Adriaan op de buis verschenen was in 1975 tijdens het programma Sinterklaas is jarig.
Daar ontstond tevens het liedje 'Alles is voor Bassie" welke tot op vandaag de dag nog wordt geroepen.

De eerste serie De Plaaggeest werd door de TROS uitgezonden op 10 januari 1978 en werd geregisseerd door Guus Verstraete Jr.
Deze befaamde regisseur was de beste vriend van Van den Ende en het was logisch dat hij deze taak voor zijn rekening zou nemen.

De serie was echter al in 1976 opgenomen volgens het script van Jaap Stobbe maar TROS directeur Cees den Daas zag het niet direct zitten.
De Plaaggeest werd toegevoegd als slechterik en Den Daas gaf groen licht voor uitzending.
Stobbe speelde zelf de rol van Plaaggeest.

Het was direct een schot in de roos.
We moeten beseffen dat Nederland nog maar 2 netten had en naast de woensdag- en zaterdagmiddag alleen s'avonds programma's uitzond.
Bassie en Adriaan stonden geprogrammeerd op de vroege avond om zeven uur.

Vanwege het enorme succes werd er direct een tweede serie gemaakt ; Het geheim van de sleutel.

Deel 2

Er was direct een groter budget beschikbaar voor 'Het geheim van de sleutel" want zowel het duo, Joop van den Ende en de TROS zagen een groot succes aankomen.
En terecht, want laten we eerlijk zijn; het thema clown en acrobaat uit het circus spreekt de meeste kinderen wel aan.

In deze serie werd voor het eerst gebruik gemaakt van B1 en B2 wat natuurlijk staat voor boef 1 en boef 2.
Deze rollen werden gespeeld door Willem Sibbelee en Harry Dikmans.
De legendarische dove boef.
De boevenbaas was een prachtige creatie van Paul Meijer.
Regisseur Guus Verdtraete speelde in verband met budgetbeperkingen zelf ook diverse rollen.
Aad van Toor regisseerde ook enkele afleveringen.

De halfbroer van Bas en Aad Aart de Heer alias André du Lord was ook van de partij.
Deze persoon werd later nogal omstreden door diverse zware delicten maar dat bewaren we voor veel verderop in deze levensstory.

De serie bestond uit 13 afleveringen en werd een nog groter succes als de eerste serie mede doordat er een behoorlijke bekendheid was ontstaan.
In een tijd van 2 netten was je na drie keer op televisie komen wereldberoemd in Nederland.
Er zaten 25 liedjes in de serie waarvan 'altijd blijven lachen" de bekendste werd.
Dat wordt nog steeds gezegd door mensen.

Voor de serie op video werd uitgebracht raakte 2 afleveringen zoek. De serie werd opnieuw gemonteerd zodat het verhaal weer klopte en als speelfilm op video uitgebracht.
Dat was pas in 1986 omdat Jopp van den Ende inmiddels al jarenlang overhoop lag met de clowns.
De breuk ontstond door diverse omstandigheden maar bleek in 1982 pas definitief na zeer slechte ervaringen met vooral Bas omtrend hun circus.
Daarover later veel meer.

De Diamant werd de derde reeks welke uitkwam in 1979..
Tegelijkertijd werden er plannen gesmeed voor een groot eigen circus.
De eerste series werden gedeeltelijk opgenomen in circus Renz van circusdirecteur Arnold van der Vegt.
Ook vonden daar diverse gastoptredens plaats tot zij dachten;
Dat kunnen we zelf ook.

Deel 3

In 1980 was het zover.
Het nieuwe Nederlandse circus Bassie en Adriaan was een feit.
Een samenwerking tussen de broers en Joop van den Ende welke wel een succes moest worden gezien de enorme populariteit die het duo in slechts een paar jaar had opgebouwd.

Kosten noch moeite werden gespaard en er stond dan ook een hagelnieuw circus met een prachtige geelrode viermastentent die plaats bood aan 1200 bezoekers.
Veel wagenmateriaal in dezelfde kleuren rondom de tent en een hele grote maar ongemakkelijke façade.
Deze werd haast niet gebruikt omdat de opbouw extreem lang duurde.

Het programma was groots met heel veel dierennummers en er was een live orkest.
Het werd een zegetocht door Nederland en ze kwamen in wel 120 steden.
Soms zelfs slechts één dag waarna twee voorstellingen de boel weer werd ingepakt en verplaatst.

In Beverwijk deed zich een voorval voor.
Een kind was over één van de hekken geklommen en kreeg een flinke trap van een circusmedewerker.
Het gerucht gaat dat dit Bas van Toor was omdat deze altijd met een hoedje liep.
Ome Pim, een bekende circusman en ook mee met dit circus als vlaggetjesverkoper, nam de schuld op zich vanwege enige gelijkenis met Bas.
De waarheid is nooit bekend geworden.

Ome Pim had een eigen manier om veel vlaggetjes te verkopen.
Hin drukte deze in de handen van kinderen en richte zich dan tot de ouders. De meesten betaalden dan zonder morren.
Tegenwoordig zijn de mensen mondiger en moeten kinderen het vlaggetje terug geven.
Toen ging dat prima en ome Pim en Bassie (uit hetzelfde hout gesneden) konden het dan ook prima vinden met elkaar.

Joop van de Ende wist nog niet waar hij aan begonnen was want circus is totaal anders als theater.
Maar hij zou er spoedig achter komen.
Deel 4

De Huilende Professor: een wereld vol tranen, gemaakt om kinderen te laten lachen
Een professor die de hele wereld aan het huilen wil krijgen: voor Bassie en Adriaan was het een tegenstander die precies de verkeerde ambitie had.

Waar de clown en de acrobaat vrolijkheid brachten, verspreidde hij zijn griengas.
Dat eenvoudige, sterke contrast vormt het hart van De Huilende Professor, de avonturenserie die de TROS in 1982 in tien delen uitzond.
Achter het verhaal schuilt een geschiedenis van hard werken, technische vernieuwing en plannen die onderweg moesten worden bijgesteld.

Het scenario kwam van Aad van Toor, de man die voor de camera Adriaan speelde.
Guus Verstraete jr. verzorgde de regie en Joop van den Ende was de producent.
Paul van Gorcum gaf gestalte aan professor Archibald Chagrijn, met Hans Leendertse als zijn hulpje Joris.
Het avontuur bracht Bassie en Adriaan vanuit Nederland naar de Canarische Eilanden: een zonnig decor voor een schurk die juist alle vrolijkheid wilde laten verdwijnen.

Maar achter die zonnige beelden ging een behoorlijk zwaar bestaan schuil.
Bas en Aad hadden in die periode ook hun eigen circus.
Ze stonden dagelijks in twee voorstellingen en kregen ze bovendien de dagelijkse leiding en de planning van de tournee op hun bord. Werkdagen van vijftien uur, zeven dagen per week, waren heel gewoon.

Tussen dat alles door werd ook De Huilende Professor opgenomen.
Wie de serie terugkijkt, ziet dus twee artiesten die veel meer deden dan hun tekst leren en voor de camera verschijnen.
Ook technisch werd er iets nieuws geprobeerd. Op voorstel van Guus Verstraete werd deze serie op video opgenomen.
Aad vertelde later dat dit uiteindelijk duurder uitviel en dat hij de beeldkwaliteit van film toch beter vond. Bij de volgende series keerde hij daarom terug naar film.

De Huilende Professor kreeg daarmee een bijzondere plek tussen de andere avonturen: een experiment met een andere manier van televisie maken.
Een mooi kijkje achter de schermen geeft het verhaal over de piratenscène die er nooit kwam. Aad had een uitgebreide droomwereld op een piratenschip geschreven.

Alleen liepen de opnamen al snel vast: volgens zijn herinnering lag de ploeg na één opnameweek een volle week achter op het schema.
De ingewikkelde piratenscène was niet noodzakelijk voor de hoofdvertelling en werd geschrapt.
Er bestaat dus geen verborgen, volledig opgenomen piratenavontuur uit deze serie; het bleef bij een plan op papier.
Gelukkig kwam een andere vondst wél op het scherm: Robin de Robot.
Bassie probeert een kapotte wekker en een kapotte radio samen te voegen tot een wekkerradio, maar maakt daarbij per ongeluk een robot.

Het is een heerlijk Bassie-idee: een reparatie die iets heel anders oplevert dan de bedoeling was. Zo kreeg het avontuur naast een nieuwe vijand ook een nieuw vriendje.
Misschien wel de wonderlijkste anekdote speelde zich pas jaren later af. In een interview uit 2021 vertelde Martijn Passchier, die aan het herstel van de series werkte, dat de oorspronkelijke BVU-opnamebanden van De Huilende Professor zoek waren.

In 2005 verscheen er volgens hem ineens een advertentie op Marktplaats waarin zulke banden werden aangeboden.
Een deel zou toen al aan een fan zijn weggegeven — in ruil voor een slagroomtaart. Daarna liet de aanbieder niets meer van zich horen.
Door het ontbrekende materiaal kon de serie niet zo grondig worden opgeknapt als men had gewild.
Een slagroomtaart als ruilmiddel voor televisiegeschiedenis: het klinkt bijna als iets wat Bassie zelf had kunnen bedenken.

Juist die verhalen geven De Huilende Professor extra kleur.
Achter het griengas en de achtervolgingen zaten lange werkdagen, een technisch experiment en een droomwereld die moest sneuvelen om de rest van het avontuur af te krijgen.

Voor de kijker bleef de magie overeind: een clown, een acrobaat en een kleine robot die het opnamen tegen iemand die de wereld haar lach wilde afpakken.
En misschien is dat nog altijd de charme van deze serie — zelfs tegenover een professor vol sombere plannen bleef er ruimte voor een grap.
Deel 5

Het circusavontuur van Bassie en Adriaan, samen met Joop van den Ende

Het circusavontuur van Bassie en Adriaan, samen met televisieproducent Joop van den Ende, is een opmerkelijk hoofdstuk uit de Nederlandse circusgeschiedenis.
Wat begon als een ambitieus plan om het enorme televisiesucces van het duo naar de piste te vertalen, groeide in korte tijd uit tot een groot reizend circus.
Het project kende een succesvolle start, maar kreeg vervolgens te maken met organisatorische problemen, onderlinge spanningen en een minder geslaagde koerswijziging.

De periode 1980–1982 laat zien dat een populair televisieprogramma nog geen garantie is voor een duurzaam circusbedrijf. 
Om het verhaal zo waarheidsgetrouw mogelijk te vertellen, is het belangrijk onderscheid te maken tussen vastgelegde gebeurtenissen, herinneringen van betrokkenen en latere interpretaties.

De samenwerking tussen Joop van den Ende en de gebroeders Bas en Aad van Toor begon al vóór het circusavontuur.

Van den Ende kende de broers uit hun eerdere werk in de amusementswereld.
Bas en Aad waren jarenlang actief als acrobaten onder de naam The Crocksons.
Later ontwikkelden zij het succesvolle duo Bassie en Adriaan, met Bas als clown en Aad als acrobaat.

In januari 1978 verscheen hun eerste televisieserie, Bassie en Adriaan en de Plaaggeest, bij de TROS.
De serie sloeg aan bij het publiek en er volgden meer avonturen op televisie.

Tijdens opnamen bij Circus Renz traden de broers ook daadwerkelijk in de circuspiste op.
Die optredens trokken veel publiek. Volgens de terugblik van Aad van Toor ontstond daaruit het idee om een eigen circus op te zetten.

Joop van den Ende zag mogelijkheden om de populariteit van Bassie en Adriaan te benutten voor een groot reizend circus.
Hij was niet alleen geïnteresseerd in de artistieke kant, maar zag ook zakelijke kansen.
Als het televisieduo in een bestaande circustent al zoveel bezoekers kon trekken, zou een eigen circus met meer zitplaatsen mogelijk een aanzienlijk publiek kunnen bereiken.

Aanvankelijk zagen Bas en Aad het plan niet direct zitten.
Een eigen circus betekende immers veel meer dan optreden voor publiek. Er moest een complete onderneming worden opgebouwd, met tenten, transportmiddelen, personeel, artiesten en een dagelijkse bedrijfsvoering.

Toch besloten de partijen het avontuur aan te gaan.